Donderdag 21 augustus 2014: Murgab - Shaimak

Vannacht goed geslapen en de hoofdpijn is weg. Gedurende de nacht af en toe wakker geworden van de vele honden die hier op straat rondlopen. Als er eentje aanslaat beginnen ze allemaal, maar gelukkig wel weer steeds ingeslapen. Groen licht, we kunnen naar Shaimak. Blog bijwerken en posten, Ontbijt met de Duitse dames die vanmorgen een lift naar Khorog pakken. De eieren bij het ontbijt zijn "boiled to death". De dooier is zowat donkergroen gekookt. Er is ook rijstepap met frambozenjam. Nurali is er tegen 09:15. Tassen inladen en dan richting Shaimak. Rond Murgab is het nog groen en er graast veel vee. Daarna wordt het weer kaal. De weg is niet best, af en toe ontbreken er hele stukken, daarom is er een soort off road weg naast de gewone weg gemaakt. Na 50 kilometer is er de splitsing naar de Kolma-pas. We zitten dus 30 kilometer vanaf de Chinese grens. Het is grappig om te bedenken dat we 10 jaar geleden aan de andere kant van deze bergketen waren, op weg naar Mustagh Ata. Die zien we 7546 meter hoog, boven de bergen uitsteken. Het lijkt niet eens zo heel hoog, maar wij zitten hier natuurlijk al op 3800 meter. Vandaag niet naar China, maar rechtsaf naar Shaimak. Al snel zicht op de kleine Pamir in Pakistan en Afghanistan en de Sary Kol bergketen die de natuurlijke grens tussen Tadzjikistan en China vormt. Het eerste deel van deze weg zien we een berg waar de Chinezen druk aan het werk zijn. Er is een ingang in de berg gemaakt op flinke hoogte. Volgens ons zijn ze op zoek naar mineralen of waardevolle gesteenten of metalen. Zal vast wel weer een ruil zijn voor wegen of een ander bouwproject. Je kunt er van alles van vinden, maar dat doen die Chinezen toch wel handig overal. Naar Shaimak wordt het steeds groener en we zien veel grazende kuddes in de wei. Er is al zo'n zes jaar geen streng checkpoint meer in Toktomish en ook de in de Lonely Planet vermelde afrastering naast de weg (neutral zone TJ/CH) is al lang weggehaald. Eenmaal in Shaimak bestaat de plaats uit een flink aantal geschilderde betonnen huizen. Er lopen beken door het dorp die niet allemaal koud zijn. In sommige gevallen komen ze voort uit een heetwaterbron die een stuk buiten het dorp bij een legerbasis in de buurt ligt. Dat deel is niet toegankelijk voor toeristen, het ligt in de neutrale zone tussen China en Afghanistan. De gastheer laat de uitbreidingen op zijn terrein zien. Hij maakt zelf stenen door klei/zand uit de rivier te halen en in een mal te scheppen. Die stampt hij aan en dan wordt de mal omgekeerd. De stenen bakken dan in de hete zon. Er ligt een flinke voorraad te drogen want hij is bezig met een nieuw onderkomen voor de geiten. In een nieuw gebouwtje dat al een dak heeft heeft hij een enorm gat van ca. 2x3 gegraven. Het is ook drie meter diep vertelt hij, het gat dient voor een nieuwe toiletvoorziening voor zij. Familie en de gasten. Dat kan niet anders dan een verbetering worden, want de huidige voorziening ligt 2 huizen verderop, en is weer een driekantige omheining die dit keer tot borstholte reikt met twee gaten in de grond. Het is ons niet helemaal duidelijk waarom twee. Gezellig samen toiletteren of een voor klein en een voor groot? Hoe dan ook: het hele huizenblok maakt er gebruik van. Wij liever niet, maar soms is er geen andere keuze. We maken een rondje om het dorp heen. Er is best veel bedrijvigheid in het dorp. Vrouwen die de was doen in een beek en veel spelende kinderen. Er is hier geen elektriciteit. In de Sovjettijd hadden alle kleine dorpen energie maar de stroompalen worden hier niet meer onderhouden door de Tadjiekse overheid. In Murghab zelf is bijvoorbeeld wel stroom, maar vaak alleen 's avonds en heel zwak. Mensen zoeken dus zelf oplossingen en de meeste mensen gebruiken zonneenergie, onze gastheer heeft ook een hydro-elektrische installatie in de maak. Hij doet dat voor drie huizen. Er staat al een dynamo water te draaien en is ook al een generator. Deze man is heel handig en ook slim. We vermoedden dat er in deze regio een flink aantal huishoudens helemaal zonder stroom zitten. Ook in elk dorp hier: een waterpomp, veelal gesubsidieerd door de EU. We hebben eigenlijk geen idee wie hier allemaal wonen. Man, vrouw, maar ook wat (schoon)zussen en wat oudere jongens. Drie kleine kinderen. Met de zus van de gastheer (18 jaar) nemen we het vertaalboek Centraal Azië door en oefenen we het alfabet. Ze gaat in Dushanbe naar school en is erg leergierig. Met ons talenboekje komen we tot een redelijk gesprek. Van de Wakhi sectie in het boek klopt geen bal volgens haar. Die woorden zijn voornamelijk Tadzjiek en Kirgizisch, maar heel weinig Wakhi. Fijn, Engelse les, vindt ze. Het levert weer een omhelzing op. We hebben weer schik met ballonnen en spelen volleybal met de kinderen. Veel gelach en kijken hoe lang zij de ballon in de lucht kunnen houden. Nurali meldt met de locale mannen naar het heetwaterbaden geweest te zijn. Ze hebben toestemming gevraagd aan de kapitein die na wat wikken en wegen zijn toestemming gaf. Terwijl de mannen in het bad waren hielden twee gewapende soldaten toezicht. Dat moet een apart gezicht zijn geweest rond een club naakte mannen in bad. In Shaimak hebben we voor het eerst DEET nodig. Er zijn hier veel muggen.

Schrijven, beetje lezen. Jan doet nog een rondje dorp. Volleyballers op straat. Het wordt koud tegen de avond. Opwarmen bij het fornuis in de keuken, er wordt een stoel bijgesleept. Er blijkt een pup te zijn bij het gezin die de naam Rex heeft gekregen. Er wordt best ruw met Rex omgesprongen. De kinderen tillen hem aan zijn voorpoten op. Rex mag eigenlijk alleen maar tot de drempel van de keuken. Geknuffeld en geaaid wordt er eigenlijk niet. We vertellen dat we honden leuk vinden en dat we er zelf ook een hebben. Voor ik het weet ligt de kleine Rex, die niet ouder kan zijn dan 4 maanden, bij mij op schoot. Een diep tevreden zucht en bijna meteen slapen. Eindelijk iemand die het begrijpt. Het gaat om genegenheid en rust. Het hondenleven is hier hard. Ze liggen voornamelijk op straat en we weten niet of ze allemaal een eigenaar hebben. 's Winters mogen ze de warmte van het vee opzoeken. De pot schaft vanavond soep met aardappel, paprika, tomaat, ui en spaghetti zie ik terwijl ik naast het fornuis zit. Heel smakelijk. Nurali komt laat want die heeft volleybal gespeeld. Na het eten hebben we eigenlijk voor het eerst een gesprekje over toerisme en Tadzjikistan en toerisme in het algemeen. De economie is hier groeiende, maar door de politieke instabiliteit in Afghanistan en Pakistan is de situatie wel instabiel. Twee dagen onrust in Khorog, een periode geen GBAO permits die worden afgegeven en het aantal toeristen neemt meteen drastisch af. Ondernemers ondervinden naast een groeiende belangstelling voor Tadzjikistan door gidsen als Lonely Planet ook problemen van de gids. Zo is best wat praktische informatie in de gids verouderd. Prijzen kloppen niet meer omdat die ook hier zijn gestegen en dat levert nogal eens discussie op met toeristen. Ook bestaan sommige homestays niet meer en zo gaat de lijst nog even door. 

Met de zaklamp naar het toilet en ondertussen de sterrenhemel bewonderen. Het is aardedonker en er is een heldere lucht. De Melkweg is heel goed te zien. Indrukwekkend, zoveel sterren! Slapen, met Nurali op de kamer.