Zaterdag 16 augustus 2014: Iskashim - Yamg

Opstaan om 7:00 Dushanbe-time om de douche in het guesthouse ongestoord te kunnen benutten. Slecht geslapen op een doorgezakt bed dat kraakte. Om 9:00 uur zou de markt beginnen dus we zijn lekker op tijd. Inpakken, blog bijwerken en ontbijten. We krijgen weer rijstepap. Dan blijkt de markt pas om 9:00 uur Pamir-time te beginnen. Dus: nog een uur wachten. We lopen door het dorp heen. Het is klein, er is weinig te zien behalve een Lenin-borstbeeld waarbij bloemen geplant zijn. Er is wel wat bedrijvigheid, die vast te maken heeft met de markt vanmorgen. Wij geven Kim, de Wereldfietser uit de UK, een lift richting markt. De markt vindt traditiegetrouw plaats bij de Tadzjieks/Afghaanse grensovergang, op Afghaans grondgebied. Het ziet er aan de overkant verdacht rustig uit. Geen enkele activiteit te bespeuren. Aan de Tadzjiekse kant staan net zoveel toeristen als Tadzjieken. Eigenlijk staat iedereen uit het guesthouse er. Op een gegeven moment zien we wel wat activiteit ontstaan aan beide zijden, maar dat beperkt zich tot wat heen en weer geloop van militairen. "Hey, zegt de UK-man, die militair wilde geld om mij door te laten naar Afghanistan! En die daar wilde geld om me er weer terug in te laten toen ik teruggestuurd werd!" Het blijkt dat hij vorige week 6 uur doorbracht in een kantoor, van loket naar loket, om een Afghaans visum te krijgen. Koste hem 3 kopieën van zijn paspoort, 3 pasfoto's en 50 dollar. Na veertig kilometer gefietst te hebben kwam hij langs een checkpoint waar ze de documenten bestudeerden en hem terugstuurden omdat deze niet zouden voldoen. So much for Afghanistan. Vandaag staat iedereen dus te wachten tot de grens open gaat, maar geen kraampjes te zien. De eerste geluiden dat er geen markt is en komt sijpelen door. Dat verbaast ons niet echt. Later hoorden we dat er veel marktlui uit Faizobod komen en dat daar momenteel spanningen zijn. De Afghanen kunnen dus niet komen. Langzaam druipt iedereen af. Clemens loopt nog steeds rond met twee camera's om zijn nek. Hij fotografeert iedereen recht in het gezicht zonder iets te vragen. Afscheid van Chris en Jorik, de Nederlandse jongens die vandaag samen met Clemens doorrijden naar Khorog. We geven Wereldfietser Kim en de Belgische vrouw (die Clemens al eens in Nepal ontmoette, de wereld is een dorp) een lift terug naar het guesthouse. Er rijden door naar Yamg en komen eerst langs Kach Kackafort, een zoastriaans fort met een mooi uitzicht over de Wakhanvallei.

Het wordt ook wel het fort van de zonaanbidders genoemd en dateert uit de derde eeuw BC. We hebben vandaag element pech met de bewolking. Tot nu toe zijn we verwend geweest met louter zonneschijn, maar vandaag is de Hindu Kush niet helemaal zichtbaar. Bovenop het fort zijn er uitkijkposten herbouwd met oud materiaal. Het fort wordt nog steeds als uitkijkpunt gebruikt door grenswachters. Vandaag geen controle bovenop. Het is een prachtig fort en ook behoorlijk groot. De eind heeft er vrij spel door de hoogte en dat gaat ten koste van de oude muren. 300 Meter verder ligt een Mazor, een altaar, met Marco Polohoorns en schedels. Ook die gewoonte is pre-islamitisch. De altaren worden nog steeds gebruikt door de bevolking. Er worden vuurtjes gebrand en bezoekers raken de in holtes geplaatste stenen aan, om vervolgens over hun gezicht te strijken. We hebben er vandaag verschillende gezien, waaronder een behoorlijk verscholen Mazor in een afgesloten tuin. Het is zaterdag en dus zijn er weer trouwerijen. We zien een paar trouwstoeten, waarvan ook een met pech langs de weg. Onderweg komen we de Belgische vrouw weer tegen. Zij wil naar Zor Kul. Wij zijn daar pas over een aantal dagen. Geen ruimte voor een lift bij ons. De route in de Wakhan is prachtig, ondanks de bewolking. De vallei is breed, open en groen. De bergen zijn kaal met de besneeuwde pieken van de Hindu Kush. We klimmen de heuvels in naar Yam Chung Fort. Het uitzicht wordt alleen maar mooier. Voor ons uit rijdt een oud Volkswagenbusje dat volgepropt is met allemaal vrouwen. Die gaan vast naar de Bibi Fatima warmwaterbron. Wij stoppen een stukje voor het fort bij een homestay waar we gaan lunchen. Het is een pamirihuis dat uitstekend onderhouden is. We worden heel hartelijk ontvangen en het eten is echt fantastisch. Soep met wortel, aardappel, ui en rundvlees en veel verse kruiden. We proeven peterselie, dille en bosui. Daarnaast zwarte en gewone rijst met wortel, ui en kruiden en een salade die met een frisse vinaigrette is aangemaakt. Het is een prima adres om te overnachten denken wij, maar voor ons is een ander onderkomen geregeld. Als we klaar zijn met eten komt tot tot onze verbazing de Belgische vrouw binnen. Die komt lunchen en overnachten. Ze praat verschrikkelijk veel en ook behoorlijk zwart-wit. We hebben geen zin om lang in haar gezelschap te zijn, dus we peren hem. Achteraf toch goed dat we een ander onderdak hebben vanavond. Het Yam Chung fort ligt hoog, is bereikbaar via een lastig, steil, begaanbaar paadje en ligt op ruim 3100 meter. Boven heb je een schitterend uitzicht. Er zijn fundamenten van de muren bewaard gebleven en ook wat torens. Er komen fietsers aan. Ze komen uit de UK en zijn al een paar maanden onderweg. Ze zijn via Osh over de pas naar Tadzjikistan gefietst. Onderweg hebben ze zich keer op keer afgevraagd waarom ze daar eigenlijk aan begonnen waren, maar eenmaal boven leek het wel weer mee te vallen en waren ze het leed snel vergeten. Het is een grappig stel. Ze willen door naar Oezbekistan maar weten niet of ze als Britten zijnde visa kunnen krijgen. We komen hier dagelijks wereldfietsers tegen en we zijn er door geboeid. We bewonderen die sterke tanige mannen en vrouwen die zich door de hitte en de wind een weg naar boven banen over slechte wegen. Wij rijden door naar Bibi Fatima. Het wordt bewolkter. De wind neemt toe en daarmee wordt het ook meteen flink kouder. Er staat een hele meute vrouwen in de kleedkamer voor de heetwaterbron en ik heb niet veel behoefte om me in het gedrang te begeven. Wachten dus, tot er vrouwen weggaan. Samen op een bankje keuvelen met een paar andere vrouwen. Na een half uurtje wagen we het er op. De twee vrouwen met wie ik wachtte nemen me meteen onder hun hoede. Hier omkleden, hier kleren ophangen. Pas op het trapje, het is steil. De bron is in een kleine open ruimte, eigenlijk een soort grot. Er is een waterval, het water is helder, zout en heeft een temperatuur van 40 graden. Het is heerlijk, maar nog wel wat druk. Veel vrouwen voeren rituelen uit. Ze raken stenen aan en dan hun gezicht, kruipen in een kleine holte in de grot omdat het verhaal gaat dat je dan zwanger wordt en prevelen gebeden. Weer de enige westerse vrouw en veel aanspraak. Lekker bad en weer opgefrist naar de auto. Onderweg naar Yamg pikken we drie keer twee dames op voor een lift naar beneden, of een lift naar een bruiloft. De laatste dames zijn sterk geparfumeerd en zwaar opgemaakt. Ze gaan dansen. Het valt ons op dat Nurali eigenlijk alleen maar vrouwen uit de brand helpt en een lift geeft, tenzij hem anders gevraagd wordt. In het guesthouse worden we hartelijk ontvangen. Of we familie zijn? Man en vrouw is ons standaard antwoord om één kamer te krijgen. We krijgen een kamer met een tweepersoonsbed. Gezellige hemelsblauwe muren en weer een gekleurde doek aan de muur om de boel wat op te vrolijken. Prima kamer. Er is een douche (die niet blijkt te werken) en een westers toilet. Er is geen elektriciteit. Één van de drie transformatoren die het dorp bedienen is doorgebrand. 34 huizen zitten nu zonder stroom. De generator gaat nu 's avonds voor een paar uur aan. Wij vinden het koud. We hadden vandaag voor het allereerst fleece en softshells aan. We hopen dat morgen de zon weer schijnt. Maar eerst thee en zoetigheden. We waren vanwege de kou al bij de kachel in de keuken neergeploft. Daar hoor je als gast niet te zitten, dus werden we met zachte hand naar de woonkamer verwezen. Na de thee gaan we een uurtje rusten. Het bed van vannacht was niet echt comfortabel. Dat lijkt beter te zijn met dit bed. Tegen half acht springt de generator aan en gaan we eten. Lekkere soep en voor het eerst verschijnt er een schaal op tafel waaruit we zelf mogen opscheppen. Macaroniplov idie goed bevalt. We ontmoeten de gastheer die vertelt over zijn vier zoons en twee dochters. Een aantal zoons studeert bijna af en gaat door met een master in Khorog. Een dochter werkt in Rusland. Hijzelf was leraar, maar is nu gepensioneerd. Hij verzorgt nu groepen toeristen in zijn huis en is driver. Koning Aap komt hier ook. Ze zijn hier onlangs met een groep van 19 man geweest en ook nog met een kleinere groep van 9 man. De grote groep moet haast wel dezelfde zijn geweest als in het guesthouse in Sarotog. De man vertelt dat er meer problemen zijn met visa voor Afghanistan in het Afghaanse deel van de vallei. Volgens hem is het echter in de hele wakhan veilig en is het narcoticagebruik onder bewoners van de streek tot het nulpunt gedaald. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat er niet meer gesmokkeld wordt denken wij. De gastheer us verkouden en drinkt versterkte wodka. Jan drinkt drie glazen mee. De gastheer doet peper in zijn wodka. Van de combinatie ga je zweten en dan raak je de griep kwijt gaat het verhaal. We gaan het morgen zien. Wij haken na het derde glas af. We gaan wat schrijven en spreken af dat de generator nog een uurtje aan blijft. Daarna is het voor iedereen hier licht uit en bedtijd!